Bóle pleców w ciąży: przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Ból pleców to jedna z najczęstszych dolegliwości kobiet w ciąży. Szacuje się, że dotyka ponad 50% ciężarnych i znacząco wpływa na codzienny komfort. Zazwyczaj jest wynikiem naturalnych zmian fizjologicznych i nie świadczy o żadnej chorobie. Nie oznacza to jednak, że nie można sobie z nim poradzić. Istnieje wiele skutecznych metod, które pozwalają złagodzić dyskomfort i cieszyć się czasem oczekiwania na dziecko bez bólu.

Bóle pleców w ciąży: charakterystyka problemu

Ból kręgosłupa w ciąży rzadko kiedy wiąże się z urazem mechanicznym czy chorobami układu kostno-szkieletowego. Najczęściej wynika z adaptacji układu ruchu do gwałtownie zmieniających się warunków. W ciąży zmienia się m.in. środek ciężkości, postawa ciała oraz ułożenie narządów w jamie brzusznej.

• Ból może być tępy, kłujący, a także promieniować do pośladków, ud i spojenia łonowego.
• Zdarza się, że towarzyszy mu uczucie sztywności porannej, napięcie i skurcze mięśni. 
•  Cechą bólu pleców w ciąży jest jego zmienność. 
• Może pojawiać się po dłuższym przebywaniu w jednej pozycji, np. staniu lub siedzeniu.
•  Niektóre kobiety odczuwają go dopiero wieczorem, po całym dniu aktywności.

Sprawdź witaminy prenatalne.

Ból pleców w ciąży: przyczyny w zależności od trymestru

Ból pleców w ciąży może pojawić się w każdym miesiącu. Przyczyny dolegliwości bólowych ewoluują wraz z rozwojem dziecka, a każdy trymestr ciąży to inne wyzwania dla kręgosłupa i całego układu ruchu.

Ból na dole pleców w ciąży: I trymestr

W pierwszym trymestrze ciąży brzuch nie jest jeszcze widoczny, a masa ciała zazwyczaj się nie zmienia. Mimo to ból pleców może się pojawić. 

• Wiele kobiet w pierwszym trymestrze boryka się z mdłościami, nudnościami, osłabieniem, wzmożoną sennością i niechęcią do aktywności fizycznej, co negatywnie wpływa na układ ruchu.
• Dodatkowo w ciąży zwiększa się produkcja relaksyny. Jest to hormon odpowiedzialny za rozluźnianie mięśni i więzadeł w obrębie miednicy w celu lepszego przygotowania do porodu.
• Relaksyna może jednak osłabiać stabilizację kręgosłupa i powodować ból w dole pleców w ciąży. 

Ból pleców w ciąży: 2 trymestr

W drugim trymestrze ciąży macica powiększa się, a całkowita masa ciała wzrasta. 

• Rosnący brzuch powoduje stopniowe przesunięcie środka ciężkości ciała do przodu.
• W konsekwencji lordoza lędźwiowa powiększa się, ponieważ kobiety muszą odchylać górną część pleców do tyłu, aby utrzymać równowagę.
• Co więcej, mięśnie brzucha osłabiają się i rozciągają, a mięśnie pleców przejmują ich funkcje stabilizacyjne. 

Ból pleców w ciąży: 3 trymestr

Ostatni trymestr ciąży to kumulacja wszystkich opisanych wcześniej czynników i największe wyzwanie dla kręgosłupa.

• W tym czasie ból może pojawić się w odcinku krzyżowym, lędźwiowym, a także piersiowym. 
• Dolegliwości zlokalizowane są również w obrębie żeber, miednicy, spojenia łonowego i więzadeł krzyżowo-biodrowych, ponieważ główka dziecka może uciskać na mięśnie i sploty nerwowe, a także na przeponę. 

Ból pleców w ciąży: kiedy udać się do lekarza?

W większości przypadków ból pleców w ciąży jest konsekwencją fizjologicznych zmian i nie wymaga konsultacji ani interwencji lekarskiej. Warto jednak skorzystać z porady fizjoterapeuty uroginekologicznego, aby poprawić swój komfort i codzienne funkcjonowanie.

Kiedy ból pleców w ciąży jest niebezpieczny? Objawy alarmowe, które należy pilnie skonsultować ze specjalistą, to:

• bardzo silny ból uniemożliwiający normalne funkcjonowanie;
• nagły ból pleców w ciąży lub jego nasilenie;
• ból, który pojawił się po upadku lub urazie;
• drętwienie i mrowienie kończyn dolnych oraz górnych;
• promieniujący ból pleców w ciąży;
• ból pleców, któremu towarzyszą skurcze macicy lub krwawienie z dróg rodnych;
• ból, który powoduje problemy z oddawaniem moczu;
• gorączka i dreszcze;
• ból zlokalizowany w okolicy nerek. 

Sprawdź, skąd się bierze uporczywy ból pleców.

Sposoby na ból pleców w ciąży

Walka z bólem pleców powinna opierać się na podejmowaniu bezpiecznych form ruchu, unikaniu nadmiernych przeciążeń i współpracy z fizjoterapeutą.

Sprawdź leki na bóle mięśni i stawów i leki z paracetamolem.

Jak złagodzić ból pleców w ciąży? Ruch i ćwiczenia

Aktywność fizyczna jest najlepszą profilaktyką i metodą radzenia sobie z bólem pleców w ciąży. Wypróbuj: 

•  pływanie i ćwiczenia w wodzie (aqua aerobik) – woda odciąża kręgosłup i stawy, pozwalając na bezpieczny ruch bez ryzyka urazu;
• joga i pilates dla ciężarnych – pomagają w uelastycznieniu kręgosłupa, wzmocnieniu mięśni głębokich oraz wsparciu mięśni dna miednicy przed nadchodzącym porodem;
• ćwiczenia oddechowe – prawidłowa praca przepony pomaga rozluźnić napięcia w odcinku lędźwiowym i piersiowym.

Unikaj też długotrwałego przebywania w jednej pozycji. Jeśli masz pracę siedzącą i dużo czasu spędzasz przy biurku, rób przerwy co 30-40 minut. Wystarczy kilka minut lekkiego spaceru, rozruchu, rozciągania lub ćwiczeń na piłce, aby wesprzeć kręgosłup i zmniejszyć dolegliwości.

Poznaj sposoby na ból pleców w ciąży.

Ból pleców w ciąży: jak sobie radzić domowymi sposobami?

Domowe metody mogą przynieść ulgę w nadmiernym napięciu i bólu mięśni. Co na ból pleców w ciąży możesz zastosować?

• Termofor z pestek wiśni lub ciepły prysznic mogą rozluźnić spięte mięśnie.
•  Odpoczynek z nogami uniesionymi powyżej linii serca pomaga odciążyć dolny odcinek kręgosłupa i poprawić krążenie.
• Delikatny masaż wykonany przez partnera lub automasaż pozwala rozluźnić najbardziej napięte miejsca.

Sprawdź plastry przeciwbólowe i termofory.

Ból pleców w ciąży: jak spać?

Nieprawidłowa pozycja może nasilać ból pleców podczas snu. 

• Najlepszą i najbezpieczniejszą pozycją jest spanie na lewym boku.
• Możesz skorzystać z poduszki ciążowej w kształcie dużego rogala.
• Umieszczenie podszki między nogami pomaga utrzymać miednicę w neutralnej pozycji i zapobiega rotacji kręgosłupa. 

Sprawdź, jak spać w ciąży.

Bóle pleców w ciąży: najczęstsze pytania

Poznaj odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące bólu pleców w ciąży.

W którym tygodniu ciąży bolą plecy?

Nie ma reguły. Niektóre kobiety odczuwają ból już w 8-12 tygodniu ze względu na zmiany hormonalne. Jednak największe nasilenie dolegliwości przypada zazwyczaj na okres między 24. a 36. tygodniem ciąży, czyli ostatni trymestr. Wtedy tempo wzrostu brzucha i zmiany w postawie ciała są najintensywniejsze.

Co zrobić z bólem pleców w ciąży?

Zapisz się na konsultację do fizjoterapeuty uroginekologicznego. Podczas wizyty specjalista może zastosować bezpieczne techniki manualne lub kinesiotaping, które odciążą mięśnie brzucha i pleców. Pokaże Ci też ćwiczenia do wykonywania w domu.

Jak wyglądają bóle krzyżowe w ciąży?

Bóle krzyżowe w ciąży najczęściej mają charakter tępy i rozlewający się. Mogą promieniować do pośladków lub tylnej części ud, nasilać się podczas chodzenia, wchodzenia po schodach, schylania i zmiany pozycji podczas leżenia.

Do jakiego lekarza z bólem pleców w ciąży?

W pierwszej kolejności warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciążę, aby wykluczyć przyczyny ginekologiczno-położnicze. Specjalista oceni, czy dolegliwości są konsekwencją fizjologicznych zmian, czy wymagają konsultacji z innym specjalistą np. ortopedą lub neurologiem. W dolegliwościach bólowych w ciąży pomoże też fizjoterapeuta uroginekologiczny, który pokaże ćwiczenia na ból pleców w ciąży.

Ból pleców w ciąży: podsumowanie

Ból pleców w ciąży potrafi być uciążliwy, ale w większości przypadków można go skutecznie łagodzić. Kluczem jest profilaktyka poprzez dbanie o aktywność fizyczną przed i w trakcie ciąży, przestrzeganie zasad ergonomii pracy oraz szybkie reagowanie na sygnały wysyłane przez organizm. Ciało w ciąży wykonuje intensywną, codzienną pracę, a dbanie o kręgosłup i układ ruchu jest niezbędne dla komfortowego przebiegu ciąży i szybszego powrotu do sprawności po porodzie. Jeśli dolegliwości Cię wzbudzają niepokój, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty.