Amiodaron

Charakterystyka ogólna

Amiodaron to silny lek przeciwarytmiczny klasy III według klasyfikacji Williamsa, stosowany w leczeniu poważnych zaburzeń rytmu serca. Substancją czynną jest chlorowodorek amiodaronu. Lek dostępny jest w postaci tabletek oraz roztworu do wstrzykiwań i stosowany wyłącznie na receptę, pod ścisłą kontrolą lekarza, najczęściej kardiologa.

Mechanizm działania

Amiodaron działa wielokierunkowo:

blokuje kanały potasowe, co wydłuża czas repolaryzacji i okres refrakcji mięśnia sercowego,
hamuje kanały sodowe i wapniowe,
działa adrenolitycznie – blokuje receptory α- i β-adrenergiczne,
spowalnia przewodzenie w węźle zatokowym i przedsionkowo-komorowym,
wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego.

Dzięki temu skutecznie stabilizuje rytm serca i zapobiega nawrotom arytmii, zarówno nadkomorowych, jak i komorowych.

Wskazania do stosowania

Amiodaron stosowany jest w leczeniu i profilaktyce ciężkich zaburzeń rytmu serca, szczególnie gdy inne leki są nieskuteczne lub przeciwwskazane:

migotanie przedsionków (szczególnie nawrotowe),
częstoskurcz nadkomorowy i węzłowy,
napadowe tachyarytmie nadkomorowe,
częstoskurcz komorowy,
migotanie komór,
zespół Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW),
profilaktyka nagłego zatrzymania krążenia u pacjentów wysokiego ryzyka.

Dawkowanie

Dawkowanie ustalane jest indywidualnie przez lekarza, w zależności od wskazania i reakcji pacjenta:

Doustnie:

Faza nasycająca: 200 mg 3 razy dziennie przez 7 dni.
Faza podtrzymująca: 100–200 mg dziennie (np. 200 mg co drugi dzień).

Dożylnie:

Wlew dożylny: 5 mg/kg mc. w 250 ml 5% glukozy przez 20–120 minut.
Wlew ciągły: 10–20 mg/kg mc./dobę przez 24 godziny.

Leczenie rozpoczyna się zwykle w warunkach szpitalnych. W trakcie terapii konieczne są regularne kontrole EKG, poziomu TSH, enzymów wątrobowych oraz badania okulistyczne.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na amiodaron lub jod,
Bradykardia zatokowa, blok zatokowo-przedsionkowy,
Zespół chorego węzła zatokowego (bez rozrusznika),
Ciężka niewydolność wątroby,
Choroby tarczycy (nadczynność lub niedoczynność),
Wydłużony odstęp QT,
Ciąża i okres karmienia piersią,
Jednoczesne stosowanie leków wydłużających QT (np. niektóre neuroleptyki, antybiotyki, leki przeciwhistaminowe).

Środki ostrożności

Leczenie powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą kardiologiczną.
Przed rozpoczęciem terapii należy wykonać EKG, oznaczyć poziom potasu, magnezu i TSH.
Należy unikać ekspozycji na słońce – ryzyko fotouczulenia.
Monitorować czynność tarczycy co 6 miesięcy.
Ostrożność u pacjentów z chorobami płuc, wątroby i wzroku.

Działania niepożądane

Częste:

zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes),
bradykardia,
zaburzenia czynności tarczycy (nadczynność lub niedoczynność),
zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zaparcia),
zmiany skórne (fotodermatozy, przebarwienia),
bezsenność, bóle głowy.

Rzadziej:

włóknienie płuc,
neuropatia obwodowa,
zaburzenia widzenia (mikroosady w rogówce),
zaburzenia czynności wątroby (wzrost enzymów, zapalenie wątroby),
reakcje alergiczne.

Bardzo rzadko:

zatrzymanie akcji serca,
zespół Stevens-Johnsona,
toksyczna martwica naskórka.

Interakcje

Amiodaron wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami:

nasila działanie leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny),
zwiększa stężenie digoksyny i fenytoiny,
nie należy łączyć z innymi lekami wydłużającymi QT,
może nasilać działanie beta-blokerów i antagonistów wapnia.

Stosowanie w ciąży i laktacji

Amiodaron jest przeciwwskazany w ciąży i okresie karmienia piersią. Może powodować zaburzenia czynności tarczycy u płodu i noworodka oraz inne powikłania. W razie konieczności leczenia należy rozważyć przerwanie karmienia.