Zwolennicy medycyny naturalnej od wieków wykorzystują zioła przy problemach z sercem i układem krążenia. Poznaj rośliny, które mogą pomóc w poprawie krążenia krwi i limfy, a także dowiedz się, kiedy warto po nie sięgnąć i na co należy uważać.

Dłonie trzymające świeże gałązki rozmarynu na tle zielonych roślin

Jak działają zioła na krążenie?

Zioła na krążenie działają wielokierunkowo.

  • Uszczelniają i wzmacniają ściany naczyń krwionośnych.
  • Poprawiają przepływ krwi przez naczynia.
  • Działają przeciwzakrzepowo.
  • Chronią śródbłonek przed uszkodzeniami wywołanymi stresem oksydacyjnym.

Niektóre gatunki dodatkowo obniżają ciśnienie tętnicze i poziom cholesterolu, wspierając tym samym profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych, które w Polsce stanowią główną przyczynę zgonów. Warto jednak pamiętać, że większość preparatów ziołowych to suplementy diety, a nie leki. Nie zastępują leczenia przy poważnych chorobach układu krążenia. Niepokojące objawy zawsze należy skonsultować z lekarzem [1].

Dowiedz się, jak dbać o serce i zmniejszyć ryzyko chorób.

Zioła na lepsze krążenie krwi

Problemy z krążeniem mogą objawiać się:

  • ogólnoustrojowym zmęczeniem;
  • problemami z koncentracją;
  • zawrotami głowy;
  • uczuciem zimnych kończyn.

Dwie poniższe rośliny mają działanie wspierające krążenie krwi mózgowe i obwodowe.

Miłorząb dwuklapowy

Miłorząb (Ginkgo biloba L.) to jedno z najlepiej przebadanych ziół. Jego liście zawierają flawonoidy i terpenoidy, które rozszerzają naczynia krwionośne, uszczelniają ich ściany, hamują agregację płytek krwi i zmniejszają lepkość krwi. Dodatkowo miłorząb poprawia dopływ tlenu do mózgu, co przekłada się na lepszą pamięć i koncentrację [2].

Poznaj objawy i przyczyny zapalenia mięśnia sercowego.

Rokitnik

Rokitnik zwyczajny (Hippophae rhamnoides L.) zawiera ponad 100 substancji bioaktywnych:

  • witaminy C, E, A i K;
  • karotenoidy;
  • flawonoidy;
  • kwasy omega-3, -6, -7, -9.

Flawonoidy, w tym kwercetyna i izoramnetyna, wykazują działanie przeciwmiażdżycowe i mogą obniżać ciśnienie krwi. Rokitnik działa też przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie [3].

Sprawdź skuteczne leki na układ krążenia i serce.

 

Osoba stojąca przy oknie, przygotowująca świeże zioła na kuchennym blacie, obok miska z liśćmi i wiklinowy koszyk

Zioła na krążenie krwi w nogach

Choroby żylne to problem wielu Polaków. Objawy, które skłaniają pacjentów do sięgania po zioła na krążenie w kończynach dolnych, to m.in.:

  • uczucie ciężkich i opuchniętych nóg;
  • widoczne żylaki i pajączki naczyniowe;
  • skurcze łydek;
  • obrzęki wokół kostek.

Dowiedz się więcej o tym, jak poprawić krążenie w nogach.

Kasztanowiec zwyczajny

Kasztanowiec (Aesculus hippocastanum L.) to jedno z najlepiej przebadanych ziół na krążenie żylne w nogach. Główny składnik aktywny, escyna:

  • uszczelnia i uelastycznia ściany żył;
  • działa przeciwobrzękowo i przeciwzapalnie;
  • poprawia przepływ krwi.

Wyciąg z kasztanowca może łagodzić uczucie ciężkości nóg, obrzęk i ból [4].

Poznaj skuteczne zioła na opuchnięte nogi.

Ruszczyk kolczasty

Ruszczyk (Ruscus aculeatus L.) zawiera saponiny sterydowe: ruskogeninę i neoruskogeninę. Zwiększają one napięcie ścian żył, uszczelniają naczynia i usprawniają mikrokrążenie. Może to łagodzić obrzęki i uczucie ciężkości. Ruszczyk wchodzi w skład leku zarejestrowanego na przewlekłą niewydolność żylną [5].

Sprawdź dostępne preparaty ziołowe.

Nostrzyk żółty

Nostrzyk (Melilotus officinalis L.) zawiera kumarynę, flawonoidy i saponiny. Ziele nostrzyka oraz preparaty na jego bazie stosuje się w leczeniu zapalenia naczyń limfatycznych oraz łagodzeniu objawów zaburzenia krążenia żylnego i obrzęków limfatycznych o różnej etiologii [6].

Zioła na krążenie limfatyczne

Układ limfatyczny odprowadza nadmiar płynów z tkanek, usuwa zbędne produkty przemiany materii i jest niezbędny do zachowania prawidłowej odporności. Problemy limfatyczne mogą objawiać się obrzękami kończyn, uczuciem ciężkości oraz opuchlizną. Zioła na krążenie limfatyczne działają głównie poprzez poprawę drenażu limfatycznego i delikatne działanie moczopędne. Jednym z najpopularniejszych ziół jest pokrzywa (Urtica dioica L.), która:

  • działa moczopędnie;
  • pomaga usuwać nadmiar płynów z organizmu;
  • działa przeciwobrzękowo;
  • łagodnie obniża ciśnienie;
  • zmniejsza stany zapalne [7].

 

Zioła na serce i krążenie

Choroby serca wymagają leczenia farmakologicznego, jednak niektóre zioła na serce i krążenie mogą stanowić wartościowe uzupełnienie terapii lub wsparcie profilaktyczne.

Głóg

Głóg (Crataegus spp.) to jedna z najlepiej przebadanych i opisanych w literaturze medycznej roślin wspierających zdrowie serca i układu krążenia. Zawiera flawonoidy i procyjanidyny, które:

  • wzmacniają i poprawiają kurczliwość mięśnia sercowego;
  • rozszerzają naczynia;
  • obniżają ciśnienie tętnicze i zwalniają akcję serca;
  • działają antyoksydacyjnie i obniżają poziom cholesterolu LDL [8].

Sprawdź naturalne herbaty i mieszanki ziołowe.

Kardamon

Kardamon (Elettaria cardamomum) może obniżać ciśnienie tętnicze. Wykazuje też działanie antyoksydacyjne i może hamować agregację płytek krwi. Wyniki badań są jednak ograniczone i niejednoznaczne, dlatego kardamon może stanowić wartościowy dodatek do diety, a nie lek [9].

Różeniec górski

Różeniec (Rhodiola rosea L.) to adaptogen wykazujący działanie kardioprotekcyjne. Chroni serce przed stresem oksydacyjnym, obniża poziom katecholamin w mięśniu sercowym, a także może zmniejszać częstość akcji serca i ciśnienie skurczowe. Poprawia też wydolność sercowo-naczyniową i wspomaga regenerację po wysiłku [10].

 

Ceramiczny kubek z naparem ziołowym na drewnianym stole, na powierzchni liście świeżych ziół, w tle moździerz i zielone rośliny

Zioła na poprawę krążenia: przeciwwskazania

Zioła kojarzą się z naturą i bezpieczeństwem, jednak mogą wywoływać skutki uboczne i wchodzić w interakcje z lekami. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna czy acenokumarol. Miłorząb, nostrzyk, kasztanowiec i rokitnik mogą nasilać ich działanie, zwiększając ryzyko krwawień [1].

Ogólne przeciwwskazania do stosowania większości ziół na krążenie obejmują:

  • ciążę i karmienie piersią;
  • wiek poniżej 12 lat;
  • ciężką niewydolność nerek lub wątroby;
  • choroby autoimmunologiczne;
  • nadciśnienie tętnicze. 

Do najczęstszych skutków ubocznych należą dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, zgaga lub biegunka. Pojawiają się zwłaszcza po przekroczeniu zalecanych dawek. Rzadziej pojawiają się reakcje alergiczne, bóle głowy lub zawroty głowy.

Zioła na lepsze krążenie: najczęstsze pytania

Przed sięgnięciem po zioła na układ krążenia, poznaj odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące ich działania i skuteczności.

Co najbardziej poprawia krążenie krwi?

Niestety nie istnieje jeden, uniwersalny sposób dla każdego. Kluczowa jest odpowiednia diagnostyka i dobór leczenia do indywidualnych potrzeb. Zioła mogą działać wspomagająco, ale nie zastępują leków, a ich stosowanie zawsze wymaga konsultacji z lekarzem. W przypadku objawów zaburzonego krążenia w nogach można sięgnąć po wyciąg z kasztanowca, ruszczyka lub nostrzyka. Osoby, które chcą wspomóc ogólne zdrowie serca i układu krążenia, mogą rozważyć preparaty z głogiem. Natomiast na zastoje i obrzęki limfatyczne pomocna może być pokrzywa.

Jakie zioła oczyszczają tętnice i żyły?

Żadne zioło nie usuwa mechanicznie blaszek miażdżycowych. Jednak zioła, takie jak głóg i rokitnik, mogą pomagać w obniżeniu poziomu cholesterolu LDL. Miłorząb i głóg chronią śródbłonek naczyń przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. Mogą więc wspierać profilaktykę miażdżycy.

Jakie zioło wzmacnia żyły?

Przykładowe gatunki ziół wzmacniających żyły to: kasztanowiec zwyczajny, ruszczyk kolczasty i nostrzyk żółty.

Zioła na serce i układ krążenia: podsumowanie

Zioła na poprawę krążenia mogą stanowić wartościowe wsparcie dla układu sercowo-naczyniowego i limfatycznego – zarówno profilaktycznie, jak i uzupełniająco w leczeniu zachowawczym. Każda roślina działa nieco inaczej i jest dedykowana innym dolegliwościom. Przed ich stosowaniem, zwłaszcza przy przyjmowaniu leków lub współistniejących chorobach, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

 

Źródła:

  1. Lamer-Zarawska E. Fitoterapia i leki roślinne, PZWL, Warszawa, 2007.
  2. Kalisz O. erapia zaburzeń krążenia obwodowego i mózgowego przy użyciu preparatów z miłorzębu dwuklapowego ( Ginkgo biloba), https://www.czytelniamedyczna.pl/2581,terapia-zaburzen-krazenia-obwodowego-i-mozgowego-przy-uzyciu-preparatow-z-milorz.html [dostęp: 15.03.2026].
  3. Lamont M. Rokitnik - zapomniany superfood, https://www.wspolczesnadietetyka.pl/superfoods/rokitnik-zapomniany-superfood [dostęp: 15.03.2026].
  4. Piechal A. Horse chestnut (Aesculus hippocastani) in contemporary therapy, https://www.termedia.pl/Horse-chestnut-Aesculus-hippocastani-in-contemporary-therapy,8,3335,0,1.html [dostęp: 15.03.2026].
  5. Woroń J. Leki zawierające wyciągi z Ruszczyka kolczastego w terapii przewlekłej choroby żylnej – co nowego wiemy o ich działaniu? https://ppch.pl/article/157954/pl
  6. https://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2016/09/pf_2016_091-096.pdf [dostęp: 15.03.2026].
  7. Witkowska-Banaszczak E. Ziele nostrzyka – działanie, zastosowanie, stan badań, https://www.czytelniamedyczna.pl/3816,wlasciwosci-lecznicze-pokrzywy-zwyczajnej-urtica-dioica-la.html [dostęp: 15.03.2026].
  8. Król D. Głóg (Crataegus monogyna (L.), Crataegus oxyacantha (L.)) – cenną rośliną leczniczą, https://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2014/11/pf_2011_122-126.pdf [dostęp: 15.03.2026].
  9. Wnęk D. Kardamon - właściwości zdrowotne i przeciwwskazania,
  10. https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/314196,kardamon-wlasciwosci-zdrowotne-i-przeciwwskazania[dostęp: 15.03.2026].
  11. Chen Y. Rhodiola rosea: A Therapeutic Candidate on Cardiovascular Diseases. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35265260/ [dostęp: 15.03.2026].
Aleksandra  Dziura
Aleksandra Dziura

Jestem dietetyczką kliniczną i sportową, copywriterką oraz autorką książek. Interesują mnie w szczególności powiązania między żywieniem a gospodarką hormonalną, przewodem pokarmowym i pracą układu nerwowego. Na co dzień pracuję z pacjentami oraz edukuję na temat zdrowego stylu życia w social mediach. ...