Ibuprofen w ciąży: czy jest bezpieczny?

Ibuprofen to lek najczęściej kupowany przez Polaków – w 2024 r. sprzedano aż 29 mln opakowań leków zawierających tę substancję czynną [1]. Część z nich mogła trafić do ciężarnych. Czy to jednak mądry wybór? Czy można brać ibuprofen w ciąży? Dowiesz się z tego artykułu.

Co to ibuprofen?

Ibuprofen to lek z grupy tzw. NLPZ, czyli substancja czynna należąca do niesteroidowych leków przeciwzapalnych. W związku z tym na całym świecie powszechnie stosuje się go do leczenia:

• chorób reumatoidalnych i zwyrodnieniowych stawów;
• bólu głowy, zębów, mięśniowo-szkieletowego o nasileniu łagodnym do umiarkowanego;
• gorączki u dorosłych i pacjentów pediatrycznych;
• bólów miesiączkowych;
• ostrego i nawracającego zapalenia osierdzia;
• ataku dny moczanowej [2-4].

Zgodnie z badaniem ankietowym przeprowadzonym wśród 386 lekarzy pracujących w Polsce, wiele z tych dolegliwości chorzy leczą bez konsultacji medycznej. Ankieta wykazała, że dorośli pacjenci najczęściej sięgali po OTC w przypadku bólu głowy (prawie 92%). Przy bólu mięśni i stawów leki OTC pojawiły się w odpowiedziach u 48,2% dorosłych, przy menstruacji u 16,4%, a przy gorączce – u 59% [5].

Niestety, takie działania wynikają głównie z porad rodziny, znajomych lub zaleceń znalezionych w Internecie, a nie z dokładnej wiedzy. Stwarza to poważne zagrożenie, ponieważ zażywanie ibuprofenu wiąże się z ryzykiem wystąpienia różnych działań niepożądanych, m.in.:

• zaburzeń żołądka i jelit, w tym krwawień z przewodu pokarmowego, czasem ze skutkiem śmiertelnym;
• ciężkich reakcji skórnych i zaburzeń tkanki podskórnej (SCAR);
• negatywnego wpływu na płodność kobiet;
• osłabienia lub nasilenia działania innych leków, np. nasilenia objawów niewydolności serca w interakcji z glikozydami nasercowymi;
• ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek z hematurią, proteinurią i czasami zespołem nerczycowym, zwłaszcza w przypadku długotrwałego przyjmowania substancji [6].

Jak działa ibuprofen?

Ibuprofen hamuje aktywność enzymów cyklooksygenazy, określanych jako COX-1 i COX-2. W sytuacji urazu, infekcji lub podrażnienia tkanek uczestniczą one w przekształceniu uwalnianego z uszkodzonych komórek kwasu arachidonowego w prostaglandyny.

• Wzrost stężenia prostaglandyn powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i zwiększenie ich przepuszczalności. Dzięki temu do miejsca urazu dostaje się znacznie więcej komórek odpornościowych i płynów ustrojowych. Objawia się to zaczerwienieniem, obrzękiem i ociepleniem tego obszaru.
• Prostaglandyny zwiększają też wrażliwość zakończeń nerwowych na bodźce bólowe oraz wpływają na ośrodek termoregulacji w podwzgórzu, co prowadzi do gorączki.
•  Ibuprofen łączy się z COX-1 i COX-2, zanim połączą się z kwasem arachidonowym, dzięki czemu uniemożliwia tworzenie się nowych cząsteczek prostaglandyny. Skutkuje to zmniejszeniem objawów stanu zapalnego [1,7].

Ibuprofen w ciąży: czy wolno przyjmować?

Niestety, ibuprofen nie działa selektywnie. Gdy redukuje stan zapalny, zmniejsza jednocześnie produkcję prostaglandyn tam, gdzie pełnią ważne funkcje, np. ochronną w żołądku czy też regulacyjną w nerkach. Skoro u zdrowych ludzi działanie to przyczynia się do rozwoju potencjalnie niebezpiecznych komplikacji, to tym bardziej ibuprofen może doprowadzić do pogorszenia stanu ciężarnej [6].

Co więcej, ibuprofen może czasowo hamować agregację płytek krwi, m.in. przez ograniczenie syntezy tromboksanu A2, który uczestniczy w ich zlepianiu. Efekt jest odwracalny i krótszy niż w przypadku kwasu acetylosalicylowego, ale może mieć znaczenie u osób z ryzykiem krwawienia, po zabiegach albo podczas stosowania leków przeciwzakrzepowych. W końcowym okresie ciąży inhibitory syntezy prostaglandyn mogą dodatkowo wydłużać czas krwawienia oraz opóźniać lub przedłużać poród wskutek hamowania skurczów macicy [6,8].

Dlatego w ulotkach producenci leków piszą wprost, aby ograniczyć zażywanie ibuprofenu w ciąży tylko do sytuacji, gdy naprawdę to konieczne – najlepiej po konsultacji medycznej. Co ważne, w I i II trymestrze lekarz musi dobrać jak najmniejszą możliwą skuteczną dawkę oraz najkrótszy możliwy czas stosowania produktu.

Ibuprofen w pierwszym trymestrze ciąży

Czy ibuprofen w ciąży może wpłynąć na rozwój płodu? Przyjmuje się, że tak, choć brakuje w tej sprawie niepodważalnych dowodów. Z jednej strony różne badania wskazują na związek podawania NLPZ z poronieniem, mniejszą masą urodzeniową i niektórymi wadami rozwojowymi (np. wady sercowo-naczyniowe, niewydolności przegrody czy rozszczepy twarzowe). Z drugiej zaś analiza 22 badań obejmująca 75 000 ciąż narażonych na ibuprofen tego nie potwierdziła [9,10].

Specjaliści wskazują, że ryzyko poronienia czy rozwoju wad wrodzonych zależy od wielu czynników i nie można jednoznacznie stwierdzić, że to akurat ibuprofen w pierwszych tygodniach ciąży jest główną lub jedyną przyczyną [10]. Tak czy inaczej, nie zaleca się stosowania ibuprofenu w ciąży, zwłaszcza bez konsultacji z lekarzem.

Ibuprofen w 3. trymestrze

Wraz z postępem ciąży ryzyko niekorzystnego działania ibuprofenu wzrasta. Około 10. tygodnia nerki dziecka rozpoczynają produkcję moczu, a po 20. tygodniu odpowiadają już za znaczną część wytwarzania płynu owodniowego. Z tego względu działanie ibuprofenu może prowadzić do poważnych zaburzeń ich funkcjonowania, skutkujących m.in.:

• zmniejszeniem ilości płynu owodniowego;
•  przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego;
• nadciśnieniem płucnym noworodka.

Dlatego po długotrwałym stosowaniu NLPZ w I trymestrze ciąży lub konieczności jego podania między 20. a 30. tygodniem należy rozważyć kontrolę ultrasonograficzną w celu monitorowania podatności płodu na wystąpienie tych powikłań [11].

Natomiast po 28. tygodniu ciąży, czyli w 3. trymestrze, należy unikać jakiegokolwiek stosowania NLPZ. Jest to stanowisko zarówno polskich rekomendacji dotyczących postępowania przeciwbólowego w ginekologii i położnictwie z 2007 r., jak i światowych instytucji. Oznacza to, że ciężarna powinna unikać leków „na grypę”, „na zatoki”, „na przeziębienie” lub „na ból”, jeśli w składzie znajduje się:

• ibuprofen;
• naproksen;
• diklofenak;
•  inny NLPZ.

Przy bólu i gorączce lepiej skontaktować się z lekarzem, farmaceutą lub położną i wybrać postępowanie bezpieczniejsze dla danego tygodnia ciąży [12].

Jaki lek przeciwbólowy można brać w ciąży?

Jak więc radzić sobie z silnym bólem w ciąży? Przede wszystkim nie można go lekceważyć, ponieważ jedną z przyczyn samoleczenia jest przekonanie, że z daną dolegliwością można sobie poradzić samemu. Jednak trzeba pamiętać, że za objawem (np. bólem głowy, bólem w dole brzucha, gorączką) kryje się przyczyna – chociażby infekcja, problem położniczy czy zakażenie układu moczowego (ZUM). Wymuszone zwalczanie stanu zapalnego lub uśmierzanie bólu ibuprofenem maskuje prawdziwy powód jego wystąpienia, co opóźnia właściwe rozpoznanie oraz wprowadzenie terapii [6].

Oczywiście nie każda typowa dla ciąży dolegliwość wymaga natychmiastowej konsultacji medycznej [6]. Przy łagodnych dolegliwościach warto zacząć od metod niefarmakologicznych, zwłaszcza gdy ból ma związek ze:

• zmęczeniem;
• napięciem mięśni;
• odwodnieniem;
• katarem;
• infekcją wirusową.

Może się okazać, że naturalne sposoby na przeziębienie (np. dłuższy odpoczynek, nawodnienie, sen, chłodny okład) rozwiążą problem. Należy przy tym uważać również na inne niż ibuprofen produkty zwalczające ból, ponieważ w ciąży niewskazanych jest wiele ziół i substancji czynnych.

Jeżeli dolegliwości nie ustępują, lekarz najprawdopodobniej zaleci preparat z paracetamolem. Obniża on gorączkę i łagodzi ból o małym lub umiarkowanym nasileniu, mimo że nie działa przeciwzapalnie tak, jak ibuprofen [13].

Ważne! Trzeba sprawdzać skład preparatów złożonych, ponieważ paracetamol występuje w wielu lekach (również w tych na zatoki), a łączenie ich może doprowadzić do wystąpienia objawów związanych z przekroczeniem dobowej dawki.

Ibuprofen w ciąży: podsumowanie

Jak wykazała metaanaliza z 2025 r., 25% ciężarnych deklarowało stosowanie leków przeciwbólowych bez recepty, a 32% – paracetamolu [14]. Specjaliści mówią jednak wprost: w ciąży nie należy przyjmować bez konsultacji jakichkolwiek leków, a ibuprofen i inne NLPZ generalnie nie są zalecane, szczególnie w III trymestrze [13].

Źródła:

1. Jarosław Frąckowiak, W 2024 roku apteki sprzedały leki za 53 mld zł [RAPORT], 2025. https://blog.osoz.pl/w-2024-roku-apteki-sprzedaly-leki-za-53-mld-zl-raport. [dostęp: 9.06.2026].
2. Vincent Trung H. Ngo; Tushar Bajaj, Ibuprofen, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542299/. [dostęp: 9.06.2026].
3. mp.pl, Tabela 2.17-2. Typowe dawkowanie leków przeciwzapalnych w ostrym i nawracającym zapaleniu osierdzia. https://www.mp.pl/interna/table/B16.2.17-2. [dostęp: 9.06.2026].
4. Zofia Guła, Mariusz Korkosz, Dna moczanowa, 2017. https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/63788,dna-moczanowa. [dostęp: 9.06.2026].
5. Karolina Kłoda i wsp., Self-medication of adults and children in Poland - results from outpatient health care physicians online questionnaire, 2024. https://www.frontiersin.org/journals/pharmacology/articles/10.3389/fphar.2024.1413811/full. [dostęp: 9.06.2026].
6. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. https://leki.urpl.gov.pl/files/78_Ibuprofen_Hasco.pdf. [dostęp: 9.06.2026].
7. PubChem, Ibuprofen. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Ibuprofen. [dostęp: 9.06.2026].
8. Owais Qureshi; Anterpreet Dua, COX Inhibitors, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK549795/. [dostęp: 9.06.2026].
9. uktis.org, USE OF IBUPROFEN IN PREGNANCY, 2024. https://uktis.org/monographs/use-of-ibuprofen-in-pregnancy/. [dostęp: 9.06.2026].
10. MotherToBaby, Ibuprofen, 2025. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK582759/. [dostęp: 9.06.2026].
11. FDA, FDA recommends avoiding use of NSAIDs in pregnancy at 20 weeks or later because they can result in low amniotic fluid, 2020. https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-recommends-avoiding-use-nsaids-pregnancy-20-weeks-or-later-because-they-can-result-low-amniotic. [dostęp: 9.06.2026].
12. Anna Felis-Giemza, Czy w okresie ciąży i karmienia można stosować NLPZ? Czy wszystkie leki z tej grupy są dozwolone?, 2021. https://www.mp.pl/reumatologia/ekspert/258537,czy-w-okresie-ciazy-i-karmienia-mozna-stosowac-nlpz. [dostęp: 9.06.2026].
13. Katie Cameron, What Pain Relievers Are Safe During Pregnancy?, 2026. https://www.webmd.com/baby/pain-relievers-that-are-safe-during-pregnancy. [dostęp: 9.06.2026].
14. Kaeshaelya Thiruchelvam i wsp., Prevalence of over-the-counter medication use in pregnancy: a systematic review and meta-analysis, 2025. https://link.springer.com/article/10.1186/s12982-025-00656-w. [dostęp: 9.06.2026].