Dławica piersiowa, nazywana również dusznicą bolesną to zespół objawów powiązanych z niewydolnością naczyń wieńcowych. W większości przypadków za ich występowaniem stoi miażdżyca. Wiele osób zastanawia się, co to jest dławica piersiowa, jakie są jej objawy i czy choroba jest uleczalna. Wyjaśniamy najważniejsze kwestie związane z tym problemem.
Co to jest dławica piersiowa?
Dławica piersiowa, nazywana także dusznicą bolesną, to stan będący następstwem niewydolności naczyń wieńcowych, a co za tym idzie - nieprawidłowego dopływu krwi do mięśnia sercowego. Niewydolność naczyń wieńcowych, a w konsekwencji także dławica piersiowa, to zazwyczaj skutek choroby niedokrwiennej serca, która zwykle jest efektem miażdżycy [1,2].
Rodzaje dławicy piersiowej
W zależności od mechanizmu powstawania i przebiegu objawów wyróżnia się kilka rodzajów dławicy piersiowej.
Dławica piersiowa stabilna a niestabilna
Dławica piersiowa stabilna jest skutkiem przewlekłej niewydolności naczyń wieńcowych. Oznacza to, że serce nie jest zaopatrywane w wystarczającą ilość tlenu i substancji odżywczych. Pierwsze objawy zwykle pojawiają się podczas wysiłku fizycznego, silnych emocji lub stresu i ustępują po odpoczynku albo zastosowaniu odpowiednich leków [1].
O niestabilnej dławicy piersiowej mówi się natomiast wtedy, gdy objawy pojawiają się coraz częściej, są bardziej nasilone lub występują nawet w spoczynku. Jest ona zaliczana do ostrych zespołów wieńcowych oraz wymaga pilnej diagnostyki i interwencji lekarskiej. W przypadku niestabilnej dławicy piersiowa leczenie często wymaga hospitalizacji oraz bardziej intensywnej terapii niż w przypadku postaci stabilnej [2].
Dławica piersiowa typu Prinzmetala
Dławica piersiowa typu Prinzmetala, nazywana też anginą Prinzmetala lub dławicą piersiową naczynioskurczową, jest skutkiem bardzo rzadko występującego rodzaju choroby niedokrwiennej serca. W przeciwieństwie do klasycznej dusznicy bolesnej, najczęściej dotyczy ona młodych osób.
Zespół objawów jest wówczas wywołany przez niedokrwienie mięśnia sercowego, które jest efektem samoistnego skurczu tętnic wieńcowych, jego przyczyną nie jest zatem miażdżyca, jak bywa to w większości przypadków dławicy piersiowej.
Symptomy pojawiają się wskutek nadużywania alkoholu, nikotyny i kofeiny, a także przemęczenia i przewlekłego stresu. Wystąpienie dławicy piersiowej naczynioskurczowej może być również powiązane z innymi schorzeniami, np. zaburzoną kurczliwością naczyń lub migreną. Leczenie polega na unikaniu czynników wywołujących napady oraz na przyjmowaniu preparatów rozszerzających naczynia.
Dławica piersiowa: przyczyny
Dławica piersiowa może mieć różne przyczyny, jednak najczęściej odpowiada za nią choroba niedokrwienna serca rozwijająca się na podłożu miażdżycy. Zwężenie tętnic wieńcowych ogranicza przepływ krwi i prowadzi do niedotlenienia mięśnia sercowego [1,2].
Ryzyko rozwoju dławicy zwiększają:
- palenie papierosów,
- nadwaga i otyłość,
- siedzący tryb życia,
- cukrzyca,
- nadciśnienie tętnicze,
- podwyższony poziom cholesterolu,
- przewlekły stres.
Do przyczyn tego zaburzenia zalicza się również zator, uraz, skurcz lub zapalenie tętnicy wieńcowej oraz zakrzepicę tętniczą. Wśród czynników ryzyka dławicy piersiowej znajdują się także otyłość, brak aktywności fizycznej, nadciśnienie tętnicze, wysoki poziom cholesterolu we krwi oraz cukrzyca [1].
W rzadkich przypadkach do ataku dusznicy bolesnej dochodzi wskutek silnego zdenerwowania, intensywnego wysiłku fizycznego lub działania niskiej temperatury.
Jakie są objawy dusznicy piersiowej?
Atak dławicy piersiowej objawia się przede wszystkim specyficznym bólem, który chorzy określają jako ściskający, ugniatający i piekący, choć niektórzy mówią także o uczuciu rozrywania. W większości przypadków ból jest zlokalizowany za mostkiem, przy czym może on promieniować do lewego barku, ramienia oraz łopatki.
Jego natężenie nie jest uzależnione ani momentu w oddychaniu, ani od pozycji ciała. Dolegliwościom bólowym towarzyszy kołatanie serca i odczucie niepokoju, a czasem także duszność i problemy ze złapaniem tchu. Stan ten zazwyczaj utrzymuje się przez kilkanaście minut, choć może potrwać nieco dłużej lub krócej.
Dławica piersiowa a zawał serca
Choć objawy mogą być podobne, dławica piersiowa a zawał serca to dwa różne schorzenia.
- W przypadku dławicy ból zwykle ustępuje samoistnie po odpoczynku lub zastosowaniu leków na serce na receptę, rozszerzających naczynia.
- Zawał serca wiąże się natomiast z trwałym uszkodzeniem mięśnia sercowego i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej [2].
Diagnostyka: jak rozpoznaje się dławicę piersiową?
Pierwszy atak dusznicy bolesnej nie powinien być bagatelizowany, warto wówczas zgłosić się na wizytę do kardiologa. Lekarz przeprowadza wywiad medyczny i zleca odpowiednie badania.
Dławica piersiowa: EKG i inne badania
Podstawowym badaniem w przypadku dławicy piersiowej jest EKG, czyli elektrokardiografia wykonywana w spoczynku lub podczas wysiłku. Pomocne mogą być także:
- EKG Holtera,
- próba wysiłkowa,
- echokardiografia,
- koronarografia,
- scyntygrafia serca [1,2].
Jak leczyć dławicę piersiową?
Ze względu na to, iż dławica piersiowa sama w sobie nie jest chorobą, a zespołem objawów świadczących o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu naczyń wieńcowych, trudno mówić o jej leczeniu - leczy się bowiem przyczyny jej wystąpienia. Po postawieniu diagnozy specjalista zaproponuje odpowiednią terapię i poinformuje pacjenta o tym, jak należy postępować w razie kolejnych napadów dławicy piersiowej. Zwykle przyjmuje się wówczas leki rozszerzające naczynia krwionośne. Ważne jest również zachowanie spokoju. Jeśli atak nie mija, konieczne jest wezwanie pogotowia.
Leczenie farmakologiczne dławicy piersiowej
Leczenie farmakologiczne może obejmować stosowanie azotanów, statyn, leków przeciwpłytkowych oraz inhibitorów konwertazy angiotensyny [2]. Pomocne mogą być również odpowiednio dobrane leki na wzmocnienie serca i naczyń.
Leczenie zabiegowe
Jeżeli leczenie zachowawcze nie przynosi efektów, lekarz może zalecić angioplastykę wieńcową lub wszczepienie pomostów aortalno-wieńcowych, czyli tzw. bajpasów.
Czy dławica piersiowa jest uleczalna?
Pacjenci często pytają, czy dławica piersiowa jest uleczalna. Odpowiedź zależy przede wszystkim od przyczyny choroby i stopnia zaawansowania zmian w naczyniach wieńcowych. U wielu osób możliwe jest skuteczne kontrolowanie objawów dzięki leczeniu farmakologicznemu, zmianie stylu życia oraz zabiegom kardiologicznym [1,2].
Powikłania nieleczonej dławicy piersiowej
Nieleczona dławica piersiowa może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, a nawet śmierci pacjenta. Najgroźniejszym powikłaniem jest zawał mięśnia sercowego. Wzrasta również ryzyko zaburzeń rytmu serca, niewydolności serca i nagłego zatrzymania krążenia [2].
Dławica piersiowa: profilaktyka
Profilaktyka opiera się przede wszystkim na ograniczaniu czynników ryzyka, dlatego warto:
- utrzymywać prawidłową masę ciała,
- regularnie się ruszać,
- rzucić palenie papierosów,
- kontrolować ciśnienie tętnicze i poziom cholesterolu,
- ograniczać stres,
- stosować zdrową dietę.
FAQ
Dławica piersiowa budzi wiele pytań, szczególnie u osób, które po raz pierwszy doświadczyły bólu w klatce piersiowej. Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania przez pacjentów.
Od czego robi się dławica piersiowa?
Najczęściej rozwija się wskutek miażdżycy i zwężenia tętnic wieńcowych doprowadzających krew do serca. Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia choroby są przewlekły stres, otyłość czy palenie papierosów.
Czy dławica piersiowa jest groźna?
Dławica piersiowa jest bardzo niebezpieczna, szczególnie jeśli jest niestabilna. Może wówczas poprzedzać zawał serca.
Czy dławicę piersiową można wyleczyć?
W wielu przypadkach możliwe jest skuteczne kontrolowanie objawów i ograniczenie ryzyka powikłań dzięki odpowiedniemu leczeniu.
Jakie są 3 cechy charakterystyczne bólu dławicowego?
Typowy ból dławicowy jest zlokalizowany za mostkiem, ma charakter uciskający lub piekący oraz może promieniować do barku, ramienia lub żuchwy.
Dławica piersiowa: podsumowanie
Dławica piersiowa jest objawem niedokrwienia mięśnia sercowego i najczęściej rozwija się na podłożu miażdżycy. Charakterystycznym symptomem jest ból w klatce piersiowej, któremu mogą towarzyszyć duszność, kołatanie serca i niepokój. Dyskomfort pojawia się najczęściej przy wysiłku fizycznym lub w trakcie stresujących sytuacji. Wczesna diagnostyka oraz odpowiednie leczenie pozwalają ograniczyć ryzyko groźnych powikłań, w tym zawału serca.
Bibliografia
- National Health Service. Angina [Internet]. London: NHS. https://www.nhs.uk/conditions/angina/ [dostęp online: 04.06.2026].
- Mayo Clinic Staff. Angina: Symptoms and causes [Internet]. Rochester (MN): Mayo Foundation for Medical Education and Research. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/angina/symptoms-causes/syc-20369373 [dostęp online: 04.06.2026].
- American Heart Association. Angina (Chest Pain) [Internet]. Dallas (TX): American Heart Association. https://www.heart.org/en/health-topics/heart-attack/angina-chest-pain [dostęp online: 04.06.2026].
Materiał ten ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie należy go traktować jako jedynej podstawy do podejmowania decyzji. W przypadku wątpliwości lub przed podjęciem konkretnych działań, zawsze zaleca się konsultację z lekarzem lub farmaceutą.
