Chociaż potówki najczęściej kojarzą się z niemowlętami i małymi dziećmi, problem ten może występować również u osób dorosłych. Potówki u dorosłego pojawiają się zwykle podczas upałów, intensywnego pocenia się lub przegrzania organizmu. W większości przypadków nie są groźne, jednak mogą powodować szereg problemów utrudniających codzienne funkcjonowanie. Warto więc wiedzieć, jak wyglądają potówki u dorosłego człowieka, jakie są przyczyny ich powstawania oraz co może pomóc złagodzić objawy i przyspieszyć regenerację skóry.

Zbliżenie na szyję i obojczyk z widocznymi drobnymi czerwonymi zmianami skórnymi, dłoń dotyka skóry w okolicy szyi, jasne jednolite tło

Potówki u dorosłych: jak wyglądają?

Potówki to niewielkie zmiany skórne powstające wskutek zablokowania przewodów potowych. Najczęściej mają postać małych czerwonych lub przezroczystych grudek i pęcherzyków [1]. Przeważnie nie różnią się od tych występujących u dzieci. 

  • Zmiany skórne zwykle pojawiają się na plecach, klatce piersiowej, szyi, pod pachami i piersiami oraz w zgięciach skóry [2], czyli w miejscach, gdzie skóra najłatwiej się przegrzewa, poci i jest narażona na tarcie oraz ograniczony przepływ powietrza.
  • W przypadku potówek u dorosłych objawy mogą obejmować także zaczerwienienie skóry, pieczenie oraz świąd.
  • U niektórych osób zmiany powodują także uczucie kłucia lub podrażnienia nasilające się podczas pocenia [1].

Potówki często pojawiają się nagle jako objaw przegrzania organizmu lub po intensywnym wysiłku fizycznym. Warto również pamiętać o tym, że zmiany mogą mieć różne nasilenie, od drobnych krostek po bardziej rozległe podrażnienia skóry [3], które mogą być wyjątkowo nieprzyjemne.

Potówki: przyczyny powstania

Pojawienie się potówek ma przede wszystkim związek z nadmiernym poceniem się i utrudnionym odprowadzaniem potu z powierzchni skóry [1].

Do najczęstszych przyczyn należą:

  • wysokie temperatury;
  • wilgotne powietrze;
  • przegrzewanie organizmu;
  • noszenie ciasnej, syntetycznej odzieży;
  •  intensywny wysiłek fizyczny;
  • otyłość;
  • silny stres prowadzący do wzmożonej aktywności gruczołów potowych;
  • przyjmowanie niektórych leków, np. neostygminy;
  • długotrwałe przebywanie w gorących pomieszczeniach [2];
  • stosowanie ciężkich kosmetyków i tłustych kremów, które mogą dodatkowo blokować ujścia gruczołów potowych [1];
  • schorzenia metaboliczne, np. cukrzyca;
  • Zespół Morvana;
  • oporność receptorów na mineralokortykosteroidy powodujące nadmierną utratę sodu przez gruczoły potowe.

Potówki u dorosłego mogą pojawiać się także podczas gorączki lub infekcji przebiegających z nadmiernym poceniem [3]. Częściej występują także u osób z nadpotliwością oraz u pacjentów długo unieruchomionych, u których skóra przez dłuższy czas pozostaje wilgotna i przegrzana.

 

Zbliżenie na szyję i górną część klatki piersiowej, palce dotykają zaczerwienionego miejsca na skórze w okolicy obojczyka, jasny top na ramiączkach

Potówki u dorosłych: objawy

W przypadku potówek u dorosłych objawy mogą różnić się w zależności od rodzaju zmian oraz stopnia podrażnienia skóry. Najczęściej pojawiają się drobne czerwone krostki lub przezroczyste pęcherzyki, którym towarzyszy świąd, pieczenie, zaczerwienienie skóry oraz uczucie dyskomfortu podczas pocenia [1].

  • Potówki u dorosłego zwykle występują w miejscach szczególnie narażonych na przegrzanie i tarcie skóry, zarówno od zbyt obcisłej odzieży, jak i wysiłku fizycznego.
  • Objawy często nasilają się podczas upałów lub dużej wilgotności powietrza [2].
  • Zmiany bywają podobne do alergii kontaktowej, atopowego zapalenia skóry, wysypki polekowej czy infekcji grzybiczych [1], dlatego nie należy ich bagatelizować i zgłosić się do dermatologa, jeśli nie ustępują samoistnie.
  • Zdarza się także, że pacjenci mylą je z zapaleniem mieszków włosowych, zwłaszcza wtedy, gdy występują w miejscach z nadmiernym owłosieniem, co dodatkowo sprzyja poceniu się. 
  • W cięższych przypadkach może dojść nawet do nadkażenia bakteryjnego zmian skórnych. Wtedy pojawia się silniejsze zaczerwienienie, ból oraz ropna wydzielina [3].

 

Jak zwalczyć potówki u dorosłych? 

Przy zdiagnozowanych potówkach u dorosłych leczenie zwykle polega na schładzaniu skóry oraz ograniczeniu pocenia się. W większości przypadków zmiany ustępują wówczas samoistnie po kilku dniach [2].

Aby pozbyć się zmian, należy przede wszystkim:

  • zakładać przewiewną odzież;
  • unikać przegrzewania organizmu;
  • brać chłodne prysznice;
  • utrzymywać skórę w suchości;
  • wykonywać regularnie delikatny peeling ciała, aby złuszczyć martwy naskórek;
  • stosować lekkie kosmetyki łagodzące i produkty do higieny osobistej [1];
  • kontrolować choroby współistniejące;
  •  zredukować nadmierną masę ciała.

Bardzo ważne jest również ograniczenie czynników nasilających pocenie oraz zapewnienie skórze odpowiedniej wentylacji.

Domowe sposoby na potówki u dorosłych obejmują:

  • chłodne okłady,
  • kąpiele w letniej wodzie,
  • stosowanie aloesu lub pantenolu,
  • noszenie bawełnianej odzieży,
  • częste osuszanie skóry [3],
  • stosowanie dezodorantów i produktów na nadmierną potliwość.

W przypadku silnego świądu lub stanu zapalnego lekarz może zalecić stosowanie preparatów przeciwzapalnych lub łagodzących, zwłaszcza wtedy, gdy problem nawraca [2]. Warto również pamiętać o tym, aby unikać rozdrapywania zmian, ponieważ może to prowadzić do zakażenia skóry i wydłużyć proces gojenia.

 

Makro ujęcie czoła z widocznymi drobnymi wypukłymi zmianami skórnymi i zaczerwienieniem w pobliżu linii włosów, dłoń odsuwa włosy do góry

Jak zapobiegać potówkom u dorosłych?

Choć potówki u dorosłego zwykle nie są groźne, warto wiedzieć, jak ograniczyć ryzyko ich pojawienia się.

Pomocne może być:

  • noszenie lekkiej odzieży;
  • unikanie przegrzewania;
  • regularne prysznice podczas upałów;
  • ograniczenie używania ciężkich kosmetyków, zatykających pory;
  • utrzymywanie skóry suchej [1].

Ważne jest także odpowiednie nawodnienie organizmu oraz unikanie długiego przebywania w gorących i wilgotnych pomieszczeniach [3].

FAQ: najczęściej zadawane pytania

W tej sekcji przygotowaliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania na temat potówek u dorosłych.

Czy dorosły człowiek może mieć potówki?

Potówki u dorosłego pojawiają się stosunkowo często, szczególnie podczas upałów, nadmiernego pocenia i przegrzania organizmu [1].

Po jakim czasie znikają potówki u dorosłych?

Potówki zwykle ustępują samoistnie po kilku dniach, jeśli skóra jest odpowiednio chłodzona i nie dochodzi do dalszego podrażnienia [2].

Z czym można pomylić potówki?

Potówki mogą przypominać alergię kontaktową, atopowe zapalenie skóry, wysypkę polekową lub infekcje grzybicze [3].

Czy potówka jest zaraźliwa?

Potówki nie są chorobą zakaźną i nie można się nimi zarazić od drugiej osoby [1].

Potówki u dorosłego: podsumowanie

Potówki u dorosłego to powszechny problem pojawiający się głównie podczas upałów i nadmiernego pocenia się. Chociaż objawy, takie jak drobne krostki, świąd oraz podrażnienie skóry, zazwyczaj są niegroźne, potrafią pogorszyć jakość życia. Na szczęście w większości przypadków odpowiednia pielęgnacja skóry i ograniczenie przegrzewania pozwalają szybko pozbyć się zmian skórnych.

 

Źródła

  1. Oakley, A. (2023). Miliaria (heat rash). DermNet NZ. https://dermnetnz.org/topics/miliaria, [dostęp online: 21.05.2026].
  2. Habif, T. P. (2016). Clinical Dermatology: A Color Guide to Diagnosis and Therapy. Elsevier.
  3. Patterson, J. W. (2015). Weedon’s Skin Pathology. Churchill Livingstone Elsevier.