Escitalopram

Charakterystyka ogólna

Escitalopram to lek przeciwdepresyjny należący do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Jest enancjomerem citalopramu, co oznacza, że wykazuje silniejsze i bardziej selektywne działanie przy niższych dawkach. Stosowany jest w leczeniu depresji oraz różnych zaburzeń lękowych. Lek dostępny jest w postaci tabletek powlekanych i roztworu doustnego, wyłącznie na receptę.

Mechanizm działania

Escitalopram działa poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) w synapsach nerwowych. Zwiększa to stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej i wydłuża jej działanie na receptory postsynaptyczne. Efektem jest poprawa nastroju, zmniejszenie lęku i poprawa funkcjonowania psychicznego. Escitalopram wykazuje minimalne powinowactwo do receptorów dopaminowych, adrenergicznych, histaminowych i muskarynowych, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych.

Wskazania do stosowania

Escitalopram jest wskazany w leczeniu:

dużych epizodów depresyjnych,
zaburzeń lękowych z napadami paniki (z agorafobią lub bez),
fobii społecznej (zaburzenia lękowe społeczne),
uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD),
zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD).

Dawkowanie

Dawkowanie ustalane jest indywidualnie przez lekarza, w zależności od wskazania, wieku pacjenta i reakcji na leczenie:

Depresja: zazwyczaj 10 mg raz dziennie; dawkę można zwiększyć do maks. 20 mg/dobę.
Zaburzenia lękowe z napadami paniki: początkowo 5 mg/dobę przez pierwszy tydzień, następnie 10 mg/dobę; maks. 20 mg/dobę.
Fobia społeczna: 10 mg/dobę; w zależności od odpowiedzi klinicznej dawkę można zmniejszyć do 5 mg lub zwiększyć do 20 mg/dobę.
Zaburzenia lękowe uogólnione: 10 mg/dobę; maks. 20 mg/dobę.
Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne: 10 mg/dobę; maks. 20 mg/dobę.

U pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek zaleca się ostrożność i stosowanie niższych dawek początkowych.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na escitalopram lub którykolwiek składnik preparatu,
Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO (np. selegilina, moklobemid, linezolid),
Wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QT,
Jednoczesne stosowanie leków wydłużających QT (np. niektóre leki przeciwarytmiczne, przeciwpsychotyczne, makrolidy),
Ciężka niewydolność wątroby.

Środki ostrożności

Ryzyko samobójstw – szczególnie na początku leczenia i u młodych dorosłych,
Możliwość wystąpienia zespołu serotoninowego – szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych,
Ostrożność u pacjentów z padaczką – ryzyko napadów drgawkowych,
Zaburzenia czynności wątroby i nerek – konieczność dostosowania dawki,
Cukrzyca – możliwe zaburzenia kontroli glikemii,
Ryzyko hiponatremii – szczególnie u osób starszych.

Działania niepożądane

Częste:

Nudności, biegunka, suchość w ustach,
Bezsenność, senność, zawroty głowy,
Zmniejszenie libido, zaburzenia ejakulacji,
Zwiększona potliwość, zmęczenie.

Rzadziej:

Lęk, pobudzenie, drżenie,
Wzrost masy ciała,
Wysypki skórne, świąd,
Zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia.

Bardzo rzadko:

Zespół serotoninowy,
Napady drgawkowe,
Wydłużenie odstępu QT,
Reakcje anafilaktyczne.

Interakcje

Nie stosować z inhibitorami MAO – ryzyko zespołu serotoninowego,
Ostrożność przy stosowaniu z lekami wydłużającymi QT,
Może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny),
Interakcje z litem, tryptofanem, tramadolem, sumatryptanem – ryzyko działań serotoninergicznych,
Alkohol może nasilać działania uspokajające.

Stosowanie w ciąży i laktacji

W ciąży: stosowanie tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Możliwe ryzyko dla płodu (np. nadciśnienie płucne noworodków).
W okresie karmienia piersią: escitalopram przenika do mleka – decyzję o kontynuacji karmienia należy podjąć indywidualnie.

Przechowywanie

Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C,
Chronić przed światłem i wilgocią,
Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci,
Nie stosować po upływie terminu ważności.