Gorączka u dziecka: jak zbić i co może oznaczać? Porady dla rodziców

Gorączka u dziecka zazwyczaj jest zdrowym objawem walki podjętej przez organizm w obronie przed atakującymi go zarazkami. Jednak zbyt wysoka temperatura może nawet zagrażać jego życiu. Zobacz, jaka jest prawidłowa temperatura u niemowlaka, co robić gdy pojawi się wysoka gorączka u dziecka, jak zbić gorączkę u dziecka za pomocą leków i jakie są domowe sposoby na gorączkę u dziecka.

Prawidłowa temperatura u dziecka

Przyjmuje się, że prawidłowa ciepłota ciała u dzieci wynosi do 37 stopni.[1] Przy jakiej temperaturze zbijać dziecku gorączkę? Gorączka u dziecka zaczyna się, gdy termometr wskaże przynajmniej 38 stopni, ale nawet wówczas nie jest to jeszcze powód do interwencji za pomocą leków przeciwgorączkowych. Lekarze zazwyczaj przepisują je, gdy ciepłota ciała przekroczy 38,5 -39 stopni. Takie wartości obligują rodziców albo lekarzy do natychmiastowych działań.

Czytaj też: O czym świadczy gorączka u niemowlaka

Gorączka u dziecka: przyczyny

Gorączka u dziecka najczęściej jest objawem krótkiej, ale gwałtownej grypy, ale też może być wynikiem:

• przeziębienia,
•  infekcji jelitowych,
• zapalania gardła i ucha,
•  zakażenia pneumokokami i meningokokami,
• infekcji bakteryjnych (np. bakteryjne zapalenie górnych dróg oddechowych u dzieci).

Czytaj też: O czym świadczy gorączka u niemowlaka

Jakie objawy mogą występować u dziecka oprócz gorączki?

Oprócz gorączki dziecko może mieć też inne symptomy, które pomagają w rozpoznaniu przyczyny takiego stanu. Objawy towarzyszące to np.:

• uczucie gorąca / zaczerwienienie skóry;
• drażliwość, senność lub złe samopoczucie;
• brak apetytu i nudności;
• wysypka;
• kaszel;
• katar;
•  sztywność karku;
• wymioty;
• biegunka. [3-6]

Kiedy martwić się gorączką u dziecka? Sygnały alarmowe

Kiedy gorączka u dziecka jest niebezpieczna i powinna skłonić do szybkiej konsultacji z lekarzem? Nie należy zwlekać, gdy dziecko:

• nie chce pić i oddaje mocz rzadziej niż zwykle;
• jest ospałe, nadmiernie marudne albo drażliwe;
• ma bardzo bladą lub siną (szarą), chłodną w dotyku skórę;
• występują inne objawy oprócz gorączki;
• niedawno wróciło z zagranicy;
• ma drgawki;
• ma trudności z oddychaniem.

Długotrwała gorączka u dziecka (utrzymująca się ponad 5 dni) również wymaga porady lekarza. [2]

Jak mierzyć temperaturę u dziecka?

Temperaturę u dziecka zmierzyć można na kilka sposobów: w buzi, w uchu oraz w odbycie. Z oczywistych powodów technicznych, u bardzo małego dziecka nie mierzymy jej pod pachą. Ze względu na dokładność pomiaru, najczęściej temperaturę u dzieci do 2 lat [1] mierzy się w pupie. Stosowane są do tego specjalne termometry z miękką końcówką. Urządzenie umieszczamy delikatnie w pupie na około 30 sekund, wcześniej odbyt lub końcówkę termometru można posmarować kremem natłuszczającym, aby zredukować dyskomfort malucha. Aczkolwiek tego typu pomiar i tak niemal zawsze zostanie odebrany przez dziecko negatywnie, musimy się więc liczyć z płaczem i wierzganiem nóżkami.

Interesującą opcją, jeśli chodzi o dobrostan dziecka, są działające na podczerwień urządzenia mierzące temperaturę u niemowlaka w uchu. Wystarczy je przystawić na sekundę do skóry. Różne jednak są opinie co do trafności pomiaru. Teoretycznie powinna być ona wysoka, w praktyce wiele zależy od tego, w które dokładnie miejsce skieruje się czujnik.

Zobacz: zapalenie oskrzeli u dzieci.

Pamiętajmy przy tym – temperatury u dziecka w żadnym wypadku nie mierzymy termometrem rtęciowym – o ile taki jeszcze pozostał w apteczce. Termometry rtęciowe, ze względu na niebezpieczeństwo zatrucia rtęcią w razie zbicia szklanej rurki, już dawno zostały zakazane.

Sprawdź: Domowe sposoby na przeziębienie – naturalne leczenie

Jak zbić gorączkę u dziecka?

Co robić w sytuacji, gdy temperatura u niemowlaka przekroczy 38,5 stopnia, jak zbić gorączkę u dziecka? Warto połączyć farmakoterapię (np. leki na przeziębienie i grypę dla dzieci) oraz naturalne, domowe sposoby – okłady, nawadnianie i odpoczynek. [2] Istotne jest też, by w przypadku wysokiej gorączki u dziecka, nie doprowadzać do dodatkowego przegrzewania jego organizmu. Gdy więc gorączka przestanie rosnąć i ustaną związane z tym dreszcze, dziecko powinno leżeć przykryte jedynie cienką kołderką lub kocykiem.

Leki obniżające gorączkę u dzieci

Jeśli mamy do czynienia z wysoką gorączką, nie ma wielkiego wyboru, niemal zawsze w takiej sytuacji lekarz zaleci zastosowanie leku przeciwgorączkowego. Środki stosowane na wysoką temperaturę u dziecka bazują na dwóch substancjach – paracetamolu, albo ibuprofenie. W obu przypadkach bezwzględnie należy przestrzegać zaleceń lekarza oraz dawkowania opisanego na ulotce. Powinno ono być precyzyjnie dostosowane do wieku oraz masy ciała dziecka.

Leki na gorączkę i ból u dziecka sprzedawane są w postaci czopków oraz syropów.

Zobacz też: kalkulator dawkowania paracetamolu i ibuprofenu.

40 stopni gorączki u dziecka: co robić?

Gorączka 40 stopni u dziecka nie jest, tak jak już powiedzieliśmy, czymś rzadkim, w takim przypadku należy jednak zrobić wszystko, aby zbić temperaturę, a także ochronić organizm (w szczególności mózg) malucha przed jej konsekwencjami. Oprócz aplikacji leków opartych na paracetamolu i ibuprofenie, stosujemy całą paletę innych środków. Jak wygląda zbijanie gorączki u dziecka innymi metodami, niż środki farmakologiczne?

Zobacz też: Zioła i rośliny na przeziębienie jakie wybrać?

Domowe sposoby na gorączkę u dziecka

Jak zbić gorączkę u dziecka domowym sposobem? Na gorączkę u dziecka od setek lat stosuje się zimne okłady. Ten ludowy sposób znajduje uznanie we współczesnej medycynie – zimne okłady pomagają chronić mózg przed konsekwencjami zbyt wysokiej temperatury u niemowlaka.

Innym powszechnie stosowanym sposobem na zbicie gorączki u dziecka jest kąpiel w letniej wodzie. Powinna ona mieć temperaturę około 2 stopni niższą, niż temperatura u dziecka. Aby być w tej kwestii precyzyjnym, użyć musimy specjalnego termometru do mierzenia temperatury wody – na szczęście urządzenie to znajduje się na wyposażeniu wielu łazienek w domach, w których pojawiło się małe dziecko. Pamiętajmy – nie wkładamy malucha do wody zimnej, gdyż może się to zakończyć szokiem termicznym.

Gorączka u dziecka: często zadawane pytania

Poniżej znajdziesz wyjaśnienia kilku kwestii, które często nurtują rodziców i opiekunów maluchów z gorączką.

Ile trwa gorączka przy infekcji wirusowej u dziecka?

Gorączka w przebiegu infekcji wirusowej u dziecka najczęściej utrzymuje się od 1 do 3 dni, choć w niektórych przypadkach może trwać do 5 dni. Zwykle osiąga najwyższe wartości w pierwszych 24 – 48 godzinach choroby, a następnie stopniowo ustępuje wraz z poprawą ogólnego stanu dziecka. Przedłużająca się gorączka lub jej narastanie po kilku dniach może sugerować nadkażenie bakteryjne i wymaga konsultacji lekarskiej.

Co może oznaczać sama gorączka u dziecka?

Sama gorączka, bez innych wyraźnych objawów, najczęściej stanowi reakcję obronną organizmu na infekcję, szczególnie wirusową. U dzieci gorączka może pojawić się także na bardzo wczesnym etapie choroby, zanim rozwiną się objawy ze strony układu oddechowego lub pokarmowego. Rzadziej bywa związana z innymi przyczynami, takimi jak:

• odczyn poszczepienny;
• przegrzanie organizmu;
• choroby zapalne. 

Kluczowe znaczenie ma obserwacja dziecka i ocena jego ogólnego samopoczucia, a nie wyłącznie wysokość temperatury.

Co robić, gdy gorączka nie spada u dziecka?

Jeśli gorączka u dziecka utrzymuje się mimo podania leków przeciwgorączkowych, należy w pierwszej kolejności sprawdzić prawidłowość dawkowania oraz nawodnienie dziecka. Brak reakcji na leczenie objawowe, gorączka trwająca powyżej 3 dni, bardzo wysokie wartości temperatury lub pogorszenie stanu ogólnego stanowią wskazanie do kontaktu z lekarzem. [2-7]

Gorączka u dziecka: podsumowanie

Choć często budzi przerażenie u rodziców, gorączka u dziecka jest zjawiskiem typowym i do pewnego stopnia pozytywnym – świadczy bowiem o prawidłowej reakcji układu immunologicznego na atak zarazków. Niepokojąca może być dopiero gorączka utrzymująca się dłużej, niż przez 2-3 dni, a także gorączka wysoka. Największe znaczenie ma jednak ogólny stan dziecka oraz objawy towarzyszące. Senność, apatia, trudności w oddychaniu, brak przyjmowania płynów czy pogorszenie samopoczucia wymagają szczególnej czujności. W takich sytuacjach wskazana jest konsultacja lekarska.

Źródła:

1. Ernest Kuchar, Zasada pomiaru temperatury u dzieci, 2013. https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/lista/83121,zasada-pomiaru-temperatury-u-dzieci. [dostęp: 6.02.2026].
2. How to take a temperature: Children and adults, 2025. https://www.healthlinkbc.ca/healthlinkbc-files/how-take-temperature-children-and-adults. [dostęp: 6.02.2026].
3. High temperature (fever) in children, 2024. https://www.nhs.uk/symptoms/fever-in-children/. [dostęp: 6.02.2026].
4. Signs and Symptoms of Fever, 2023. https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/fever/Pages/Signs-and-Symptoms-of-Fever.aspx. [dostęp: 6.02.2026].
5. Febrile seizure, 2026. https://en.wikipedia.org/wiki/Febrile_seizure. [dostęp: 6.02.2026].
6. Definitions of Signs, Symptoms, and Conditions of Ill Travelers, 2024. https://www.cdc.gov/port-health/php/definitions-symptoms-reportable-illness/index.html. [dostęp: 6.02.2026].
7. Fever and temperature taking, 2022. https://caringforkids.cps.ca/handouts/health-conditions-and-treatments/fever_and_temperature_taking. [dostęp: 6.02.2026].